San Juan: rivierbochten vertellen landschapsgeschiedenis
Een door NASA vrijgegeven ISS-foto toont ingesneden meanders in Utah en het verband tussen rivieren, gesteente en opheffing.
RockGeo-redactie · Gepubliceerd op
Datum van de gebeurtenis: 06-10-2026 · Datum van de bron: 06-11-2026
Bronnen geraadpleegd op 06-11-2026, 15:15 GMT
NASA / ISS Crew Earth Observations Facility / Earth Science and Remote Sensing Unit, Johnson Space Center · NASA media usage guidelines — editorial use
NASA Earth Observatory publiceerde op 6 november 2026 een foto van de ingesneden meanders van de San Juan in zuidelijk Utah, Verenigde Staten. Lindsey Doermanns tekst begeleidt een opname vanuit het internationale ruimtestation van 6 oktober, met een duidelijk onderscheid tussen opname- en publicatiedatum.
In Goosenecks State Park is de canyon ongeveer 300 m diep. In een door NASA beschreven traject legt de rivier 8,9 km af tussen punten die hemelsbreed slechts 2,1 km uiteenliggen. Het verschil toont hoeveel de bochten de bedding verlengen.
De geologische verklaring omvat twee fasen. Volgens Marshall Robinson van de Utah Geological Survey slingerde een vroegere rivier over relatief vlak terrein. Het gesteente ontstond in een marien milieu met herhaalde zeespiegelveranderingen voordat de zee zich terugtrok. Het geringe verval bevorderde een kronkelende loop.
De wanden ontsluiten de formaties Paradox en Honaker Trail, met gesteenten van meer dan 300 miljoen jaar oud. Kalksteen, siltsteen, zandsteen en schalie vormen de opeenvolgingen van kliffen en hellingen. Die ouderdom is niet die van de canyon: het gesteente bestond al toen de rivier haar bedding verdiepte.
Latere opheffing van het Colorado Plateau verhoogde de brongebieden en vergrootte verval, stroomsnelheid en verticale insnijding. De rivier behield haar bochten terwijl ze zich naar beneden insneed. De geologische dienst plaatst deze fase ongeveer 15–20 miljoen jaar geleden en benadrukt dat de datering omstreden blijft.
Foto ISS075-E-188830 is gemaakt met een Nikon Z9 bij een brandpuntsafstand van 400 mm. Het orbitale beeld documenteert de geometrie van de bedding en nabijgelegen dalen; de historische interpretatie steunt op de geologische context van de bronnen. Eén beeld levert geen huidige erosiesnelheid op.