Cyprus: van oceaanbodem tot schiereiland Akrotiri
Een door NASA vrijgegeven Landsat-beeld verbindt Troodos’ oceaangesteenten met de sedimentaire geschiedenis van zuidelijk Cyprus.
RockGeo-redactie · Gepubliceerd op
Datum van de gebeurtenis: 10-10-2026 · Datum van de bron: 05-11-2026
Bronnen geraadpleegd op 07-11-2026, 15:07 GMT
NASA Earth Observatory / Michala Garrison; Landsat / USGS · NASA media usage guidelines — editorial use
NASA Earth Observatory publiceerde op 5 november 2026 beelden van Cyprus die Landsat 8 op 10 oktober had vastgelegd. Adam Voilands tekst verbindt het reliëf van Troodos met de oceanische oorsprong van zijn gesteenten en de sedimentaire opbouw van het zuidelijke schiereiland Akrotiri.
Volgens de Geological Society of London maakt Troodos deel uit van een ofiolietcomplex: een opgeheven en op land ontsloten fragment van het oceanische domein. De gesteenten ontstonden ongeveer 92 miljoen jaar geleden, in het Krijt, op de bodem van de Tethysoceaan. Die vormingsouderdom is niet de datum waarop het volledige huidige landschap boven water kwam.
Opheffing en erosie ontsloten een opeenvolging waarin mantel- en oceaankorstmateriaal op land kan worden onderzocht. De instelling beschrijft Troodos als analogie voor moderne zeebodemprocessen, waaronder hydrothermale mineralisatie. Oververhit zeewater reageert met stollingsgesteenten, transporteert metalen en zet die af wanneer het op de oceaanbodem uittreedt. Zo ontstaan afzettingen rijk aan koper en pyriet.
De kustgeschiedenis omvat jongere materialen. In het Mioceen hoopten krijt, kalksteen, mergel en andere mariene sedimenten zich rondom het eiland op. Latere opheffing vormde een kleiner eiland in het zuiden; rivier- en zeeafzettingen vulden geleidelijk het kanaal naar Cyprus op.
Twee sedimentaire verbindingen, tombolo’s genoemd, vormden uiteindelijk Akrotiri. De westelijke tombolo bij de Kouris begon zich ongeveer 50.000 jaar geleden te ontwikkelen. Volgens NASA’s synthese sloot de oostzijde van de voormalige zeearm pas binnen de afgelopen 2.000 jaar. Het zoutmeer van Akrotiri ligt ertussen.
Michala Garrison vervaardigde de beelden met OLI-instrument- en USGS-gegevens. Ze tonen de situatie in oktober, toen seizoensregens het meer begonnen te vullen. Het beeld biedt ruimtelijke context; op zichzelf meet het geen opheffingssnelheid, sedimentatiesnelheid of huidige omstandigheden.